Wat is de rol van de politiek in tijden van sociale innovatie?

Amsterdam, 13 februari 2018. In De Burcht debatteren de Amsterdamse lijsttrekkers over maatschappelijke vraagstukken, participatie en de rol van de politiek en overheid in tijden van sociale innovatie. Het Kennisnetwerk Amsterdam organiseert het debat in de opmaat naar de gemeenteraadsverkiezingen op 21 maart.

GEMEENTEPOLITIEK IN TIJDEN VAN SOCIALE INNOVATIE (1)
We moeten niet zo somber zijn over participatie in de stad, vindt lijsttrekker Eric van der Burg (VVD). ‘We hebben een bloeiend verenigingsleven. En we vinden vrijwilligers die zich er keihard voor willen inzetten. Er zitten hier veel mensen in de zaal die naast hun betaalde functie, heel veel onbetaalde nevenfuncties hebben waarmee zij hun cluppie, hun vereniging sterker en beter maken. Ik vind dat we deze structuren moeten versterken, want het zijn de Amsterdammers die deze stad maken.’
Niet participeren in het politiek-bestuurlijke proces is ook een keuze’, aldus Van der Burg (VVD). Als je genoeg hebt aan je gezin, actief bent op school of in de sportvereniging, dan vind ik dat ook goed. (…) We moeten er natuurlijk wel voor zorgen dat mensen de káns krijgen om te participeren. Daarvoor moeten we drempels wegnemen.’

GEMEENTEPOLITIEK IN TIJDEN VAN SOCIALE INNOVATIE (2)
‘Er zijn talloze initiatieven in de stad waarbij je mag hopen dat de overheid er niets mee te maken krijgt’, vindt Rutger Groot Wassink (GroenLinks) ‘Die maakt initiatieven gewoon kapot. Waar wij ons als GroenLinks voor hebben ingezet, zijn zaken als de buurtrechten en Right to Challenge. Bij initiatieven als de Meevaart in Oost en MidWest in West, zie je dat mensen prima zélf dingen kunnen regelen. Of zoals bij het buurtinitiatief Boost, voor de integratie van statushouders, dat zijn toch voorbeelden waar de overheid niet veel meer moet doen dan regels weg nemen, maatwerk leveren en zorgen dat initiatieven lekker hun gang kunnen gaan. Ik hoor u vragen, hoe kom je dan in de begrotingscycli terecht? Nou, als je daarin terecht komt, ben je eigenlijk al verloren. De overheid moet via buurtbudgetten geld ter beschikking stellen, moet faciliterend zijn, maar zeker niet proberen om dit soort initiatieven over te nemen. Dat is de dood in de pot.’

GEMEENTEPOLITIEK IN TIJDEN VAN SOCIALE INNOVATIE (3)
Arjan Vliegenthart (SP): Het gaat goed met de stad, maar niet iedereen profiteert daarvan mee. Het grote nadeel van een aanpak die faciliteert, maar niet stuurt, is dat de mensen die weinig hebben, nog minder krijgen. Je moet als gemeente dus ook organiseren. Of, zoals we het met de aanpak van de jeugdwerkloosheid hebben gedaan, langs de deuren gaan.’

GEMEENTEPOLITIEK IN TIJDEN VAN SOCIALE INNOVATIE (4)
Marjolein Moorman (PvdA): ‘Ik was vorige week vrijdag bij Nisa voor Nisa, organisatie voor Marokkaanse vrouwen. Het gesprek ging over de schietpartij op Wittenburg. Het was een supergoed gesprek met zo’n 90 moeders. Ze zeiden: “We moeten stoppen met zwijgen, we moeten met elkaar gaan praten.” (…) Deze moeders moeten we blijven betrekken. Er zit veel kracht in de stad, dat moeten we faciliteren, maar ook organiseren, én, én.’ Volgens Moorman vergt deze tijd een sterke overheid, die flexibel is, inspeelt op actuele gebeurtenissen en ingrijpt als er groepen buiten de boot dreigen te vallen.

GEMEENTEPOLITIEK IN TIJDEN VAN SOCIALE INNOVATIE (5)
Discussieleider Jan Hoek: ‘Uit de stadsgesprekken blijkt dat er wel een faciliterende overheid is die iets wil, maar als een initiatief niet precies in een potje past, is het heel lastig om binnen te komen en het gesprek aan te gaan.’
Van der Burg beaamt dat dit het geval is, maar dat het vooral hoogopgeleide burgers zijn, die hierover klagen. Het is volgens de wethouder veel pijnlijker dat er Amsterdammers zijn die niet eens weten hoe zij de hulp kunnen krijgen.

GEMEENTEPOLITIEK IN TIJDEN VAN SOCIALE INNOVATIE (6)
‘Nu van bovenaf zeggen hoe we het na de wijziging van het bestuurlijk stelsel gaan doen, zou het slechtste idee zijn’, aldus Rutger Groot Wassink (GroenLinks). ‘Vier jaar geleden hebben alle lijsttrekkers, behalve Eric van der Burg, in een zaal vol mensen die enthousiast zijn over participatie, bedacht om een lege paragraaf in het coalitieakkoord te laten staan, om die later in te vullen in gesprek met de stad. Dat is niet gelukt, maar ik zou daar opnieuw voorstander van zijn. Ik vind dat we de verhouding tussen burger en overheid opnieuw moeten definiëren, zowel langs de lijn van de participatieve democratie als de representatieve democratie.’

GEMEENTEPOLITIEK IN TIJDEN VAN SOCIALE INNOVATIE (7)
Door de herziening van het bestuurlijk stelsel zie je dat de democratie in de stad weglekt, vindt Moorman (PvdA). Het gaat er om dat de ‘adviseurs uit de buurt’ in het nieuwe stelsel ook echt wat te zeggen krijgen. Moorman: ‘We moeten die commissies zo snel en goed mogelijk weer optuigen.’

GEMEENTEPOLITIEK IN TIJDEN VAN SOCIALE INNOVATIE (8-slot)
‘De nieuwe stadsdeeladviescommissies moeten nauw gaan samenwerken met de buurtmakelaars’, aldus Reinier van Dantzig (D66) ‘Buurtinitiatieven als het Wormenhotel in Oost of het Koffiehuis in het Centrum, moeten we niet kapot maken met ons gesteggel over wie er in welke adviesrol zit, maar gewoon de ruimte geven, dan komt het vast goed.’

Auteur: Maaike Miedema

Civic Consultant