Hoe co-creëert Mooi, Mooier Middelland?

Mooi, mooier Middelland is een experiment in co-creatie in een wijk van Delfshaven, Rotterdam. Sinds de zomer van 2015 zijn de Middellanders onder de bezielende bestuurlijke leiding van burgemeester Aboutaleb, aan de slag om hun wijk te verbeteren. Vanaf het voorjaar 2016 is het programma Mooi, mooier Middelland in uitvoering gegaan. In het filmpje zien we Frank van Steenbergen, onderzoeker DRIFT, Dutch Research Intsitute for Transitions van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Van Steenbergen presenteert in het Rotterdamse Brancopark de tussenevaluatie naar de verloop van het co-creatieproces. Wat betekende dit voor de Middellanders en wat voor de gemeente Rotterdam? Hij spreekt over de zogenaamde Windows of opportunity ontstaan in het machtsvacuüm van de afgelopen periode en de kans om het bestuur in de wijk en in de gemeente Rotterdam opnieuw uit te vinden.

In zijn reactie spreekt burgemeester Aboutaleb over het belang van rechtstreekse democratie en co-creatie met de burgers. Zo nam hij het initiatief tot de driehoek nieuwe stijl, toegankelijk voor alle 600 duizend Rotterdammers. Die nieuwe driehoek-gesprekken geven een completer beeld als het gaat om het verbeteren van de veiligheid in de wijk. Als voorbeeld noemt Aboutaleb het ruimhartige coffeeshopbeleid, waarvoor in de raad van links tot rechts een breed draagvlak is. Spreek je met de bewoners in de omgeving van zo’n coffeeshop, dan hoor je een heel ander geluid.

Fijntjes onderstreept de burgemeester dat de verbetertrajecten voor de wijk wat hem betreft niet snel genoeg gaan en dat het co-creatieproces met de bewoners net zo stroperig lijkt, als het officiële beslisproces van de gemeenteraad. Meerdere malen moedigt hij de Middellanders en de professionals aan om vaart te maken: in maart 2018 wachten de nieuwe gemeenteraadsverkiezingen.

♦ De vraag van vandaag: woensdag 17 mei 2017

Wie is de moeder van de ‘meent’?

Is er voor het beheren van gemeenschappelijke bronnen (commons of meent) als water, lucht en grond een alternatief voor staat en privaat? Op 13 september j.l. verzorgde de Amerikaanse wetenschapper Shiela Foster een gastcollege over de Urban Commons in Pakhuis de Zwijger.

2016-09-13-20-12-29

Het werk van Foster is mede gebaseerd op het gedachtengoed van de Amerikaanse wetenschapper Elinor Ostrom, nobelprijswinnaar (2009) Economie. Zij publiceerde het boek: Governing the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action. Voor wie meer wil lezen, volgt hieronder een samenvatting van dit standaardwerk.

commonscommons-nieuwe-uitgaveThe governance of natural resources used bij many individuals in common is an issue of increasing concern to policy analysts. Both state control and privatization of resources have been advocated, but neither the state nor the market have been uniformly successful in solving common pool resource problems. After critiquing the foundations of policy analysis as applied to natural resources, Elinor Ostrom here provides a unique body of empirical data to explore conditions under which common pool resource problems have been satisfactorily or unsatisfactorily solved. Dr. Ostrom first describes three models most frequently used as the foundation for recommending state or market solutions. She then outlines theoretical and empirical alternatives to these models in order to illustrate the diversity of possible solutions. In the following chapters she uses institutional analysis to examine different ways–both successful and unsuccessful–of governing the commons. In contrast to the proposition of the tragedy of the commons argument, common pool problems sometimes are solved by voluntary organizations rather than by a coercive state. Among the cases considered are communal tenure in meadows and forests, irrigation communities and other water rights, and fisheries.
Bron: website Amazon

Kan CityMaking democratie vernieuwen?

2016-05-30 13.41.35

‘Zeker dat kan’, verzekert prof. dr. John Grin, hoogleraar systeeminnovaties, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam tijdens een debat op de CityMakers Summit van 27 – 30 mei in Pakhuis de Zwijger te Amsterdam. Grin: ‘In de transitietheorie kennen we drie stadia van verandering. De praktijken van CityMakers zorgen voor een nieuwe dynamiek. Een dynamiek waarmee ons democratisch bestel niet goed uit de voeten kan. Het beste is dan om te gaan experimenteren door als CityMakers, politici en overheidsorganisaties samen te werken aan thema’s en vraagstukken en platforms te bouwen voor kennisuitwisseling. Zo ontwikkelen zich nieuwe structuren. Dat is de 2de transitiefase.’ Onmogelijk om vraagstukken rond smart mobility, smart society en smart economie, binnen de bestaande structuren aan te pakken, zo stelt Grin. Voor de 3de en laatste transitiefase is het nodig dat ook de organisatiestructuren, wetten en de democratie veranderen.

Bologna Regulation
Hoe kom je nu vanuit de lokale CityMakers-praktijken naar de volgende fase? Verschillende Europese steden experimenteren met dit vraagstuk. De sociaal economische problemen in de Italiaanse stad Bologna waren zo groot dat de overheid, sociale ondernemers, hoge scholen en universiteiten besloten gezamenlijk een proces te ontwerpen dat leidde tot de Bologna Regulation, met richtlijnen voor de publiek-private samenwerking in het publiek domein. Zie ook: www.labgov.it/bologna-regulation-on-public-collaboration-for-urban-commons

Multidisciplinair team
Om de kloof tussen burgers en overheid te overspannen heb je brugorganisaties nodig’, betoogt prof. dr. Christian Iaione van de Laboratory for the Governance of Commons (LabGov), onderdeel van de LUISS University in Rome en de International Center of Democracy and Democratization. Iaione: ‘Denk niet aan één organisatie, het gaat meer om verschillende losjes gekoppelde equipes, waarin zowel de overheid als de sociale vernieuwers zijn vertegenwoordigd. En zorg binnen zo’n team voor de juiste competentiemix.’ Een optimaal functionerend team bestaat volgens Iaione uit de volgende experts: overheid (jurist), communicatie/ social designer, economie/duurzaamheid, architect/urban designer en een imageneer die nieuwe processen kan visualiseren en kan reframen.

Prototyping
Het veranderingsproces in Bologna startte in 2015 met mapping: het in kaart brengen van de burgerinitiatieven in de verschillende stadsdelen. Daarna experimenteerden overheid en sociale vernieuwers en werkten aan de Bologna Regulation. Nu is de fase van prototyping aangebroken. Iaione: ‘Je moet altijd simpel starten, daar waar de energie bij de burgers zelf zit. Dus een eerste stap was dat burgers een bankje in een stadpark wilden. De volgende stap is dat overheid en burgers onderzoeken of ze samen een deel van het park kunnen beheren. Langzamerhand ontstaat er zo samenwerkingen met een polycentrale overheid. Volgende stap is om te kijken of je vanuit die nieuwe sociale infrastructuur kunt komen tot systeemveranderingen, ook in de democratie.

City-2-City Learning
De ambitie van Iaione is om in de periode 2016 – 2017 banden aan te gaan met meerdere steden, om te leren van elkaars praktijken. Iaione: ‘Na deze CityMakers Summit ga ik naar New York om verdere samenwerking binnen LabGov te onderzoeken.’ Ook lopen er contacten met Jeruzalem, Rome, Amsterdam en Utrecht.

#CityMakers #NewDemocracy #LabGov @jgrin1 @chrisiaio

♦ De vraag van vandaag: maandag 30 mei 2016